Acute Mountain Sickness
Grabe nga Sakit sa Bukid (Sakit sa Altitude)
Ang Altitude sickness, nailhan usab nga Acute Mountain Sickness, mahitabo kung dili ka makakuha og igong oksiheno gikan sa hangin sa taas nga mga lugar. Kini hinungdan sa mga simtomas sama sa sakit sa ulo, pagkawala sa gana sa pagkaon, ug kalisud sa pagkatulog. Kasagaran kini mahitabo kung ang mga tawo nga dili maanad sa taas nga lugar dali nga moadto gikan sa ubos nga mga lugar ngadto sa 8000 ft. (2438 m) o mas taas pa. Pananglitan, mahimo kang masakitan sa ulo kung maglakaw ka o magmaneho sa taas nga agianan sa bukid, mag-hike sa taas nga mga lugar sa Himalaya. Lisod mahibal-an kung kinsa ang maapektuhan sa altitude sickness, tungod kay walay piho nga mga hinungdan nga may kalabutan sa pagkasensitibo sa altitude sickness. Bisan pa, kadaghanan sa mga tawo makasaka sa 2,400 metros (8,000 ft.) nga walay kalisud.
Kasagaran ang malumo nga altitude sickness. Ang mga eksperto wala mahibalo kung kinsa ang mataptan niini ug kinsa ang dili. Ang imong lebel sa kahimsog o ang imong pagka-lalaki o babaye dili makaapekto kung mataptan ka ba og altitude sickness.
Delikado ang altitude sickness. Maalamon nga mag-amping pag-ayo kon mo-hiking o magkamping ka sa taas nga altitude (sama sa Rockies) o adunay plano nga magbakasyon o mo-trekking sa mga nasud nga taas og altitude sama sa Peru, Ecuador, o Nepal, ug uban pa.
Unsa ang hinungdan sa sakit sa kahitas-an?
Mas "nipis" ang hangin sa taas nga lugar. Kon kusog kaayo ka mosaka sa taas, ang imong lawas dili makakuha og igong oksiheno sama sa gikinahanglan niini. Busa kinahanglan ka nga moginhawa og mas paspas. Kini ang hinungdan sa sakit sa ulo ug uban pang mga sintomas sa altitude sickness. Samtang maanad ang imong lawas sa altitude, mawala ang mga sintomas.
Unsa ang mga sintomas?
Ang mga simtomas sa altitude sickness naglakip sa:
- Sakit sa ulo, nga kasagaran nagpitik-pitik. Mograbe kini sa gabii ug inigmata nimo.
- Walay gana mokaon.
- Gibati nimo ang kasukaon. Basin mosuka ka.
- Gibati nga luya ug gikapoy. Sa grabe nga mga kaso, wala kay kusog sa pagkaon, pagsinina, o pagbuhat og bisan unsa.
- Magmata sa gabii ug dili makatulog og maayo.
- Nalipong.
Paglikay
Ang hinay nga pagsaka mao ang pinakamaayong paagi aron malikayan ang altitude sickness. Ang paglikay sa hago nga mga kalihokan sama sa skiing, hiking, ug uban pa sa unang 24 oras sa taas nga altitude makapakunhod sa mga sintomas sa AMS. Ang alkohol ug mga pildoras sa pagkatulog mga respiratory depressant, ug busa makapahinay sa proseso sa acclimatization ug kinahanglan likayan. Ang alkohol lagmit usab nga hinungdan sa dehydration ug mograbe sa AMS. Busa, ang paglikay sa pag-inom og alkohol sa unang 24-48 oras sa mas taas nga altitude mao ang labing maayong sugyot sa Ambition Himalaya Treks.
Ang mga giya ug mga porter gikan sa Ambition Himalaya Treks ug mga ekspedisyon pamilyar kaayo niini nga problema ug busa ang ilang paningkamot sa pagtabang igo na. Kasagaran ang mga giya nabansay sa batakang medikal nga pagbansay (First Aid) ug busa siguradong makatabang sila kanimo.
Kon gusto ka nga makabasa ug makahibalo pa og dugang mahitungod sa Acute mountain sickness, mahimo kang mobisita sa link sa ubos.
https://en.wikipedia.org/wiki/Altitude_sickness

